«ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΣ» : Εισήγηση του Αρχιμανδρίτου
του Οικουμενικού Θρόνου Θωμά Ανδρέου
στην Ιερατική Σύναξη Μηνός Μαΐου (29-05- 2010)


Σεβασμιώτατε Ποιμενάρχα, αγαπητοί αδελφοί συμπρεσβύτεροι και Διάκονοι.

Το θέμα που καλούμαι να διαπραγματευθώ και να εκθέσω στην αγάπη Σας, ο Προτεσταντισμός ,έχει ιστορική αναφορά με δογματικές προεκτάσεις έναντι της Ορθοδόξου Αγίας του Χριστού Εκκλησίας και κινείται εντός των πλαισίων των φετινών εισηγήσεων, που εκφωνήθηκαν από τους σεβαστούς αδελφούς μας με το γενικό θέμα : Εκκλησία –έννοια, περιεχόμενο. Ειδικά σήμερα το θέμα γίνεται πιο επίκαιρο στην επέτειο της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Οθωμανών την 29ην Μαΐου του 1453 κατά την οποίαν διαιρεμένος ο Χριστιανικός Κόσμος παρακολούθησε ανήμπορος να προλάβει τις εξελίξεις ,την καταστροφή ενός ολόκληρου πολιτισμού με την άλωση της Χριστιανικής Πόλης που άλλαξε όχι μόνο τον γεωγραφικό χάρτη αλλά και ολόκληρη την Ιστορία της γηραιάς Ηπείρου . Η πρώτη άλωση το 1204 που δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την πτώση του Βυζαντίου έγινε από Χριστιανούς και δυστυχώς ,στο όνομα του Ιησού….
Μέσα στην δισχιλιετή πορεία ζωντανής μαρτυρίας της Αγίας του Χριστού Εκκλησίας , πολλές φορές διασαλεύθηκε η ενότητα της Εκκλησίας με αποτέλεσμα την διαίρεση του Χριστιανικού σώματος , από την περίοδο της παύσεως των αιματηρών διωγμών και την εμφάνιση των πρώτων αιρέσεων στους κόλπους της Εκκλησίας μέχρι και τις μέρες μας. Αυτό ουσιαστικά που δεν τόλμησε να κάνει η Ρωμαϊκή σπείρα των στρατιωτών που οδήγησαν τον Ιησού στον Σταυρό του Γολγοθά , δηλαδή την διαίρεση του άρραφου χιτώνος Του, (Ιωάν ιθ- 24) όταν είπαν «μη σχίσωμεν αυτόν» ,το έπραξαν με μεγάλη άνεση οι ίδιοι οι Χριστιανοί με την πάροδο του χρόνου. Ένα από τα κομμάτια αυτού του χιτώνα Του Ναζωραίου είναι και οι Χριστιανοί της Προτεσταντικής ‘’Εκκλησίας’’ για την οποίαν η εμπιστοσύνη του Επισκόπου μας, μου δίδει την ευλογία να μιλήσω σήμερα στην αγάπη Σας.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ «ΓΕΝΝΗΣΗ» ΤΟΥ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΣΜΟΥ

Η «μήτρα» μέσα στην οποία «κυοφορήθηκε» ο Προτεσταντισμός ,ως Θεολογικοφιλοσοφικό σύστημα ,είναι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία και φυσικός «πατέρας» και δημιουργός αυτής της Θεολογικής ιδεολογίας είναι ο Γερμανός μοναχός Μαρτίνος Λούθηρος (1483-1546) , ο οποίος διετέλεσε καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βιτεμβέργης στην έδρα της Βιβλικής Φιλολογίας και αργότερα στην έδρα της Θεολογίας το 1512 . (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ –ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια ) Πριν όμως ασχοληθούμε με την κύρια ανάπτυξη του θέματος θα πρέπει να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή η οποία φθάνει στο έτος 1054 με το οριστικό και μάλλον αμετάκλητο –παρά τις πολλές προσπάθειες κοινών διαλόγων –ρήγμα μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Εκκλησίας που δημιούργησε σχίσμα μεταξύ των δύο Εκκλησιών με πολλές ιστορικές εγκληματικές ενέργειες εις βάρος του καθόλου Χριστιανικού κόσμου ,τις συνέπειες των οποίων ακόμα και σήμερα απολαμβάνουμε , αναφέρθηκα ήδη σε μία από αυτές .
Η πρόκληση οριστικού σχίσματος έγινε από πλευράς της Δυτικής Εκκλησίας και όπως χαρακτηριστικά γράφει ο μεγάλος βυζαντινολόγος Στήβεν Ράνσιμαν στην επιστημονική του μελέτη "Δύση και Ανατολή σε σχίσμα" σελ 233 : «το σχίσμα μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Χριστιανοσύνης ήταν αναπότρεπτο …Η αξιοθαύμαστη αναγέννηση του Παπισμού, την οποία έφεραν πρώτα οι Δυτικοί Αυτοκράτορες και μετά , (κατά τη διάρκεια της προσωρινής έκλειψης της Δυτικής Αυτοκρατορίας) , η ίδια η Εκκλησία, οδήγησε σε μία επιθετική και εκκλησιαστικά ιμπεριαλιστική πολιτική από πλευράς των Παπών. Και ήρθε μετά από μια περίοδο κατά την οποία ο Παπισμός είχε περιπέσει σε παρακμή και ανυποληψία».
Μετά από αυτό το ιστορικό σχίσμα ,ακολουθούν και άλλα ,κορυφαίο των οποίων πλήττει καίρια την Δυτική Εκκλησία και αυτό είναι ο Προτεσταντισμός. Ο ιδρυτής του, υπήρξε μοναχός και Ιερέας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και μάλιστα σε μια περίοδο που ούτε η ίδια η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία θέλει σίγουρα να θυμάται ,κατά την οποία βασιλεύει το έρεβος του θεοκρατικού σκοταδισμού με την Ιερά εξέταση από την μια να δολοφονεί στο όνομα του Ιησού ανθρώπους και ιδέες ,ενώ από την άλλη τα εφευρεθέντα συχωροχάρτια να εξαγοράζονται και να αποδίδονται πάλι στο όνομα του Ιησού. Η αφορμή αποκοπής όμως στον Λούθηρο από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία δόθηκε με μια μελέτη που εξέδωσε σχετικά με την Προς Ρωμαίους επιστολή και στην οποίαν αντιτίθεται στο Δόγμα της Εκκλησίας που αφορά το θέμα της σωτηρίας της ψυχής του ανθρώπου, λέγοντας πως η σωτηρία είναι αποτέλεσμα μόνον της Θείας Χάριτος και της Πίστεως του ανθρώπου και όχι των καλών η μη έργων . Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα την σφοδρή αντιπαράθεση του με την ‘’αλάθητη’’ Παπική εξουσία η οποία τότε είχε σε χρήση τον θεσμό των συχωροχαρτιών και δια των οποίων έδιδε την άφεση των αμαρτιών ακόμα και μετά τον θάνατο του ανθρώπου !
Η απάντηση του Λούθηρου επί του θέματος αυτού , θυροκολλήθηκε από τον ίδιο στα προπύλαια του Καθεδρικού Ναού της Βιτεμβέργης στις 31 Οκτωβρίου 1517 (ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ ) , πράξη που θεωρήθηκε ως ανοιχτή επίθεση κατά της Αγίας Έδρας και η απόφαση της Εκκλησίας ήταν να οδηγηθεί ο Λούθηρος στην πυρά , κάτι που θα είχε συμβεί , αν εγκαίρως δεν διέφευγε της συλλήψεως αναχωρώντας για την Γερμανία . Η μετάφραση της Αγίας Γραφής από τον ίδιο στην Γερμανική Γλώσσα απετέλεσε την οριστική πράξη εναντίωσης του στην Εκκλησία που μέχρι τότε δεν διανοείτο καμία μετάφραση των Ιερών κειμένων πέραν της επισήμου Λατινικής. Μετά από αυτό ο Λούθηρος δημιουργεί ουσιαστικά την δική του Εκκλησία των Διαμαρτυρομένων Χριστιανών ή μεταρρυθμιστών που στην βάση της αποτελεί την πρώτη παρουσία του Προτεσταντισμού στο Χριστιανικό προσκήνιο. Δυστυχώς αργότερα και ο Προτεσταντισμός ακολουθώντας την ίδια μοίρα , γίνεται η ‘’μήτρα’’ δημιουργίας άλλων ομολογιών και ‘’Εκκλησιών’’ που καταλήγουν στις μέρες μας με την μορφή σύγχρονων αιρετικών παραφυάδων ( Ευαγγελική ‘’ Εκκλησία’’, ψευδομάρτυρες του Ιεχωβά ,Πεντηκοστιανοί κ.ο.κ) .

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ –ΜΥΣΤΗΡΙΑ –ΛΑΤΡΕΙΑ

Η βάση της διδασκαλίας του Προτεσταντισμού αφορά το αξίωμα «μόνο η Γραφή». Κράτησαν τα βιβλία της Καινής Διαθήκης και ένα μέρος της Παλαιάς , 66 από το σύνολο των 76 βιβλίων της Αγίας Γραφής .Όσα βιβλία της Αγίας Γραφής δημιουργούσαν προβλήματα στην Μεταρρυθμισμένη πίστη τους , ο Λούθηρος κατά την κρίση του τα θεώρησε αναξιόπιστα και αυθαίρετα επέλεξε εκείνα που κατά την γνώμη του ήταν σωστά! Σύμφωνα με τον μακαριστό Πρωτοπρεσβύτερο π. Αντώνιο Αλεβιζόπουλο για τον Λούθηρο και τους οπαδούς του: «η σωτηρία είναι αποτέλεσμα δύο παραγόντων. Ο ένας είναι αντικειμενικός και ο άλλος υποκειμενικός. Αυτοί οι παράγοντες είναι η θεία Χάρη και η πίστη. Και οι δύο πρέπει να συνυπάρχουν. Είναι απαραίτητοι για την σωτηρία» ( Α. Αλεβιζόπουλου : Ρωμαιοκαθολικισμός, Προτεσταντισμός και Ορθοδοξία σελ 63) .Στην Προτεσταντική «εκκλησία» ιδιαίτερα στην Γερμανία, χρησιμοποιούνται σήμερα ,δύο βασικά δογματικά κείμενα :η Μικρή Κατήχηση του Λούθηρου και η Αυγουσταία Ομολογία.
Σύμφωνα λοιπόν με αυτά ,το Βάπτισμα αναγνωρίζεται ως μυστήριο που μεταδίδει την χάρη και αναγεννά τον άνθρωπο (Μικρ. Κατηχ 4,2 –Αυγ. Ομολ 9) . Το μυστήριο του Χρίσματος δεν είναι σε χρήση ,αντιθέτως γίνεται δεκτό το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας . Κηρύττετε πως ‘’κάτω από την μορφή του άρτου και του οίνου ,είναι αληθινά παρόντα και μεταλαμβάνονται και δίδονται το αληθινό σώμα και το αληθινό αίμα του Χριστού. (ιδίου σελ 63 ) Το μυστήριο της εξομολογήσεως τουλάχιστον στα κείμενα γίνεται δεκτό στην πράξη όμως σήμερα απέμεινε μόνο η δημόσια εξομολόγηση. Η Ιερωσύνη- αν και υπάρχει σχετική τελετή χειροτονίας , έχει να κάνει με την διδασκαλία και μπορεί να ιερουργεί μόνο αυτός που έχει κληθεί για το σκοπό αυτό . Η έννοια του Επισκόπου είναι υποκειμενική και χωρίς σημασία. Υπάρχει ο επισκοπεύων (super-indentent). Σε αντίθεση με την Ορθόδοξη Εκκλησία που υπάρχει η Αποστολική διαδοχή η οποία διασφαλίζει την εγκυρότητα του Μυστηρίου της Ιερωσύνης από τους πρώτους αποστολικούς χρόνους με την χειροτονία (Τιτ α-5) με την οποία και μεταδίδετε το χάρισμα της Ιερωσύνης (‘Α Τιμ. ε-22 ,΄Β Τιμ α-6) .

ΠΛΗΡΗΣ ΑΠΟΡΡΙΨΗΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ .

Το πρόσωπο της Θεομήτορος καθώς και των Αγίων δεν τιμώνται με την προσκύνηση και η επίκληση των ονομάτων τους απορρίπτεται .Δεν δέχονται το Αειπάρθενον της Θεοτόκου κάτι που για την Ορθοδοξία αποτελεί δόγμα της πίστεως ( Α. Θεοδώρου ‘’Απαντήσεις σε θέματα δογματικά’’ σελ 124). Ουσιαστικά ο Προτεσταντισμός απολυτοποίησε την Αγία Γραφή αφήνοντας ελεύθερη την ερμηνεία της και ασφαλώς απορρίπτει την Ιερά Παράδοση που αποτελεί και τον δεύτερο άξονα της Ορθοδόξου Δογματικής Θεολογίας .Οι Προτεστάντες Θεολόγοι υποστηρίζουν ότι η Εκκλησία είναι αόρατη κοινωνία αγίων και απαρτίζετε από τα εκλεκτά μέλη όλων των ορατών εκκλησιών όλων των εποχών. Η Εκκλησία αυτή δεν είναι διαρθρωμένη Ιεραρχικά ως καθίδρυμα αλλά είναι διασκορπισμένη σε όλη την Οικουμένη. Τα μέλη της είναι γνωστά μόνον στον Χριστό με τον οποίο είναι ενωμένοι και απαρτίζουν το μυστικό σώμα των Αγίων. Η άποψη αυτή δεν θεμελιώνετε ούτε στην Αγία Γραφή και ασφαλώς ούτε στην Ιερά Παράδοση της αρχέγονης Εκκλησίας την οποία και απορρίπτουν. Ολόκληρος ο μυστηριακός χαρακτήρας του Προτεσταντισμού έχει να κάνει με την διδασκαλία –ελεύθερη ερμηνεία – του λόγου του Θεού. Αυτό οδηγεί σε αυθαιρεσία και η αυθαιρεσία της ερμηνείας του λόγου του Θεού χωρίς την αποδοχή των Οικουμενικών Συνόδων που δογματίσαν σε θέματα Πίστεως ,οδηγεί σε αίρεση. Δυστυχώς λοιπόν δεν μιλάμε μόνο για σχίσμα αλλά για αίρεση.
Το αποτέλεσμα αυτής της αυθαιρεσίας στην ερμηνεία και την αποδοχή του λόγου του Θεού είναι η μεν Ορθόδοξη Εκκλησία να διασφαλισθεί με τις αποφάσεις των Αγίων 7 Οικουμενικών Συνόδων που δημιούργησαν τον κανόνα με τον οποίον και βαδίζουμε ακόμα και σήμερα , σε αντίθεση με τον Προτεσταντισμό , ο οποίος με την πάροδο του χρόνου κατακερματίστηκε σε χιλιάδες διαφορετικές και συχνά αντίθετες δογματικά μεταξύ τους ομάδες. Παρά ταύτα η κάθε μια εκ των διαφορετικών τούτων ομάδων υποστηρίζει με εμμονή ότι δεν ξέφυγε από το δόγμα της Αγίας Γραφής. Αυτό φανερώνει πρώτον: ότι ο Προτεσταντισμός στερείται την ενοποιό δύναμη του Αγίου Πνεύματος και δεύτερον ότι η Αγία Γραφή δεν απετέλεσε ποτέ ‘’καταστατικό’’ της πίστεως όπως την ήθελε ο Λούθηρος και κατά συνέπεια δεν μπορεί από μόνη της να είναι ασφαλής οδηγός για την σωστή και πλήρη κατανόηση του Ευαγγελίου. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ερμηνεία της Εκκλησίας η οποία και με θεοπνευστία ερμήνευσε την Αγία Γραφή, απορρίπτοντας με τον κανόνα που δημιούργησε όλα τα ψευδεπίγραφα ευαγγέλια που είχαν μέχρι τότε εμφανισθεί. (4ος αι) .
Οι Προτεστάντες απέρριψαν την εικονογραφία ,ως έκφραση της Θεολογίας ,επειδή δεν θεμελιώνεται λεκτικώς στην Αγία Γραφή. Δυστυχώς για μια ακόμη φορά πάλι η έννοια της αυθαιρεσίας δημιουργεί έπαρση, με αποτέλεσμα απορρίπτοντας την Ιερά Παράδοση να απορρίψουν ταυτόχρονα την δογματική θέση της Εκκλησίας η οποία κατοχυρώνει την τιμητική προσκύνηση των Αγίων Εικόνων από την 7η Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας το 787 μ.Χ . Η απώλεια κατανόησης του λόγου του Θεού με βάση την ανθρωποκεντρική ερμηνεία του χωρίς την Θεοπνευστία του σώματος Της Εκκλησίας οδήγησε την ‘’μήτρα’’ αυτή του Προτεσταντισμού στην αναδημιουργία άλλων εκατοντάδων ομολογιών που κατακλύζουν αυτή την στιγμή την ανθρωπότητα .


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

Κλείνοντας την εισήγηση μου αυτή θα ήθελα Σεβασμιώτατε να μου επιτρέψετε να δανεισθώ την φωνή του Μεγάλου Βυζαντινολόγου Στίβεν Ράνσιμαν ο οποίος είναι μοναδικός στην ιστορική διερεύνηση του σχίσματος που οδήγησε τον Χριστιανισμό σε διαίρεση η οποία και επέφερε την αίρεση . Προσπάθησα πολύ σύντομα χωρίς να θέλω να σας κουράσω , δεν ξέρω αν το κατάφερα , να αναπτύξω το θέμα που τόσο πονάει το σώμα της Εκκλησίας. Σίγουρα παρέλειψα να τοποθετηθώ σε επιμέρους λεπτομέρειες που αφορούν τον Προτεσταντισμό αφού θέλησα σε πολύ σύντομο χρόνο να αναφερθώ στα σημαντικότερα θέματα που μας χωρίζουν και που ασφαλώς δεν είναι μόνον αυτά. Όμως επειδή στην Ορθόδοξη Πίστη μας η έννοια της ενότητας γίνετε ελπίδα και η ελπίδα αυτή μεταφράζετε σε προσευχή για όλους εμάς ,θα ήθελα να μου επιτραπεί να καταλήξω με ένα λόγω που πηγάζει μέσα από την συνεχόμενη διαχρονικά ευχετική δέηση της Εκκλησίας : υπέρ ευσταθείας των Αγίων του Θεού Εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως , κάτι για το οποίον δεν έπαψε και ούτε θα πάψει να εύχεται η Μάνα Εκκλησία, παρά τις αντίθετες απόψεις υπερορθοδόξων !!! που με κάθε ευκαιρία προσπαθούν να υποδαυλίσουν την προσπάθεια διαλόγου με πρόσχημα τον φόβο που καλλιεργούν για την γνωστή σε όλους μας οικουμενιστική κίνηση που τάχα γίνεται αιτία απεμπολήσεως κεκτημένων δικαιωμάτων της Ορθοδοξίας από πλευράς της Μητρός Εκκλησίας ,του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου το οποίον και πρωτοστατεί στον διάλογο αυτό στα πλαίσια του συνδέσμου της Πίστεως για τον οποίον μας διδάσκει το Ευαγγέλιον του Ιησού .

Ο πόνος για το σχίσμα μετατρέπετε σε προσευχή στον Αρχηγό και τελειωτή της Πίστεως μας , τον Κύριο Ιησού Χριστό για να επανασυνδεθεί το Χριστιανικό σώμα και να επανέλθει στην θέση που ο Ίδιος προσευχήθηκε να μείνει :‘’ίνα ώσιν έν ‘’(Ιωάν ιζ ,23) . Ολοκληρώνοντας λοιπόν το μνημειώδες ιστορικό του έργο ο Ράνσιμαν αναφέρει : « Δεν είναι εδώ χώρος, να επιχειρήσουμε μία αποτίμηση των συνεπειών του σχίσματος ( για τον Χριστιανισμό ) ,ούτε και να κάνουμε προτάσεις για την , μετά από τόσους αιώνες , καλύτερη επούλωση η περιορισμό του. Θα επιθυμούσαμε να ολοκληρώναμε την μελέτη μας με μια νότα ελπίδας πως, στους σκοτεινούς καιρούς μας ,θα υπήρχε τρόπος να έφτανε η Χριστιανοσύνη σε τέλεια ενότητα. Αλλά είναι ουτοπικό να αναμένουμε από κάθε μεγάλη Εκκλησία να εγκαταλείψει τις αξιώσεις και πεποιθήσεις για τις οποίες τα μέλη της εργάστηκαν και υπέφεραν τόσο. Μπορούμε μονάχα να ευχόμαστε , μετά πάσης ταπεινώσεως , να επιδείξουν όσοι ακολουθούν Τον Χριστό ,μια στάση θερμότερης μεταξύ τους αλληλεγγύης , ώστε αν η Αγία Καθολική Εκκλησία δεν μπορεί να βαδίσει κατά του εχθρού ως μια δύναμη ,να μπορέσουν τουλάχιστον τα μέλη της να πορευτούν ως σύμμαχοι ,που θα τους ενώνει η φιλία , ο σεβασμός και η αλληλοκατανόηση !

Σας ευχαριστώ για την ευγένεια σας να με παρακολουθήσετε.


- Εκφωνήθηκε στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου -Μουσθένης